Op een vroege ochtendwandeling door de tuin valt het meteen op: overal liggen kleine hoopjes kruimelige aarde, alsof iemand ze zorgvuldig heeft uitgespreid. Voor velen roepen deze hoopjes herinneringen op aan vroegere tuinjaren en de geur van natte grond na de regen. Toch blijft het mysterie: zijn deze sporen een goede of een slechte zaak voor het hart van onze tuin?
Wat vertellen deze hoopjes aarde over uw tuin?
Wie ze heeft gezien, herkent ze direct: die kleine, donkere bolletjes op het gazon of tussen de planten na een bui. Dit zijn turricules, de uitwerpselen van regenwormen. Ze verschijnen zelden zomaar. Meestal kondigen ze een rijke, levendige bodem aan. Regenwormen leven alleen waar genoeg organisch materiaal en vocht aanwezig zijn. Hun werk laat zich direct voelen: onder hun gangen blijft de bodem losser en lijkt water makkelijker weg te zakken na een regenbui.
Waarom wijzen ze op een gezonde bodem?
Wie in de tuin werkt, weet het: planten groeien zichtbaar beter waar wormen actief zijn. De turricules verraden een bodem die niet arm aan voedingsstoffen is, maar juist vol leven zit. Bodems waar zelden of nooit deze hoopjes verschijnen, zijn vaak verdroogd, uitgeput of zwaar bewerkt met chemische middelen. Wormen kiezen immers hun plek met zorg. Wanneer ze in uw tuin blijven, betekent dat dat de omstandigheden gunstig zijn.
De stille bijdrage van regenwormen
Elke turricule bevat meer voedingsstoffen dan veel mensen denken: stikstof en kalium worden via de uitwerpselen direct aan de bodem afgegeven. Dit geeft planten extra kracht en helpt jonge scheuten stevig te wortelen. Bovendien verbeteren wormen de structuur van de grond. Water krijgt meer kans om diep door te dringen, zodat er minder plassen blijven staan na een flinke bui.
Wat kun je doen met turricules?
Ook wie een verzorgd gazon wil, hoeft zich geen zorgen te maken om deze hoopjes. Een eenvoudige hark is voldoende: verspreid de turricules zachtjes, bij voorkeur als ze opgedroogd zijn. Zo worden ze opgenomen in de toplaag, zonder dat het gazon er onnatuurlijk uitziet. Er is geen reden om ze te verwijderen—ze werken juist mee aan de regeneratie van de bodem en ondersteunen sterke, gezonde planten.
Wanneer ontbreken ze en wat betekent dat?
Soms blijft het opvallend stil op de bodem: geen turricules te zien, zelfs niet na nat weer. Dit kan wijzen op een arme of drogere bodem. Ook overmatig gebruik van kunstmest of bestrijdingsmiddelen maakt de omgeving minder aantrekkelijk voor wormen. In zo'n geval loont het om de tuin weer meer organisch materiaal te geven—bijvoorbeeld door blaadjes of gemaaid gras te laten liggen, zodat het bodemleven herstelt.
Een blik door de lagen van levende grond
Onder de oppervlakte speelt zich een traag maar doeltreffend proces af. Wie let op details als deze hoopjes merkt: de gezondheid van de tuin blijkt niet altijd uit wat direct zichtbaar is. Regenwormen en hun turricules zijn misschien bescheiden, maar verraden een dynamiek waar planten en bomen jaar na jaar van profiteren.
De betekenis van deze kleine hoopjes aarde blijft voor velen verborgen, maar hun aanwezigheid legt een belangrijke waarheid bloot: een tuin vol turricules leeft—en daarmee ook het bodemleven waarop alles steunt. Zo wordt elke wandeling langs een vochtige grasrand een ontmoeting met gezonde grond, gewoon zichtbaar op het oppervlak.
